Akışkanlar ve HVAC
Reynolds, basınç kaybı ve kanal hızı için hızlı hesaplar.
Darcy–Weisbach ile Re, sürtünme katsayısı ve basınç kaybını hesapla.
Akışkan özellikleri, debi ve boru verilerini girerek basınç kaybını gör.
Akış rejimi, sürtünme faktörü ve düz boru basınç kaybı.
Kesit alanı A (m²)
0,001963
Re
254
f
0,2518
Bağıl pürüzlülük ε/D
0,900000
Akış rejimi
Laminer
64/Re
DeltaP (kPa)
1.955,7
DeltaP (bar)
19,557
Pompa gücü, η=%70 (kW)
27,94
Yük kaybı (m)
199,825
Hız (m/s)
5,09
Kullanılan Formüller
A = pi * D^2 / 4
v = Q / A
Re = rho * v * D / mu
f = 64 / Re (laminar)
f = 0.25 / [log10(eps/3.7D + 5.74/Re^0.9)]^2 (Swamee-Jain)
DeltaP = f * (L/D) * (rho v^2 / 2)
Değişkenler
Kullanım Notları
Temel sonucu kontrol ettikten sonra paylaşım, PDF, yöntem notları ve karşılaştırma panellerini aç.
Boru içindeki akış için Reynolds sayısı, sürtünme katsayısı ve basınç kaybını hesaplar.
Su hattı hızlı kontrolü
| Girdi | Beklenen Çıktı |
|---|---|
| Q=2.0 L/s, D=50 mm, L=20 m, pürüzlülük=0.045 mm | Re > 4000, basınç kaybı yaklaşık 8-15 kPa aralığı |
Not: Gerçek sistemde lokal kayıp katsayıları (dirsek, vana) eklenmelidir.
Benzer hesaplayıcılar
Aynı kategori veya benzer etiketlere sahip hesaplayıcıları burada bulabilirsin.
Reynolds, basınç kaybı ve kanal hızı için hızlı hesaplar.
Tek katmanlı iletim için ısı akışını manuel parametrelerle hesapla.
Kaplama türleri ve korozyon koruması için özet bilgi.
LMTD, iletim ve enerji tahminleri için temel hesaplar.
Doküman sürümü: 1.0 | Güncelleme: 2026-02-07
Akışkan özellikleri, debi ve boru verilerini girerek basınç kaybını gör.
Akış rejimi, sürtünme faktörü ve düz boru basınç kaybı.
Kesit alanı A (m²)
0,001963
Re
254
f
0,2518
Bağıl pürüzlülük ε/D
0,900000
Akış rejimi
Laminer
64/Re
DeltaP (kPa)
1.955,7
DeltaP (bar)
19,557
Pompa gücü, η=%70 (kW)
27,94
Yük kaybı (m)
199,825
Hız (m/s)
5,09
Kullanılan Formüller
A = pi * D^2 / 4
v = Q / A
Re = rho * v * D / mu
f = 64 / Re (laminar)
f = 0.25 / [log10(eps/3.7D + 5.74/Re^0.9)]^2 (Swamee-Jain)
DeltaP = f * (L/D) * (rho v^2 / 2)
Değişkenler
Kullanım Notları
Temel sonucu kontrol ettikten sonra paylaşım, PDF, yöntem notları ve karşılaştırma panellerini aç.
Boru içi viskoz akışlarda basınç kaybı, akışkan moleküllerinin birbiriyle ve boru cidarının mikroskobik pürüzleriyle olan viskoz kayma gerilmesi etkileşiminden doğar.
Sıkıştırılamaz ve sürekli akışta debi (Q) kesit alanı (A) boyunca sabittir:
Q = v * A
İç çapı D olan dairesel boru kesit alanı:
A = (pi * D^2) / 4 [m²]
Buradan ortalama kesit hızı:
v = Q / A = (4 * Q) / (pi * D^2) [m/s]
Atalet kuvvetlerinin viskoz sürtünme kuvvetlerine oranı Reynolds sayısı (Re) ile tanımlanır:
Re = (rho * v * D) / mu [boyutsuz]
Burada rho akışkan yoğunluğu (kg/m³), v hız (m/s), D boru iç çapı (m) ve mu dinamik viskozitedir (Pa·s = N·s/m²). Dairesel borularda akış rejimi şu eşiklerle sınıflandırılır:
f = 64 / Re
1 / sqrt(f) = -2 * log10[ (epsilon / (3,7 * D)) + (2,51 / (Re * sqrt(f))) ]
Bu örtük denklem iterasyon gerektirdiğinden, mühendislik hesaplarında yüzde 1'den az sapmayla doğrudan sonuç veren Swamee-Jain bağıntısı kullanılır:f = 0,25 / [ log10( (epsilon / (3,7 * D)) + (5,74 / (Re^0,9)) ) ]^2
Burada epsilon boru iç yüzey mutlak pürüzlülüğüdür (metre cinsinden), epsilon / D ise boyutsuz bağıl pürüzlülüktür.
Uzunluğu L ve iç çapı D olan düz boru kesitindeki sürtünme kaynaklı basınç kaybı:
Delta_P = f * (L / D) * (rho * v^2 / 2) [Pa]
Bar cinsine dönüşüm: Delta_P_bar = Delta_P / 100.000. Yük kaybı (metre akışkan sütunu, head loss):
h_f = Delta_P / (rho * g) [m]
Burada standart yerçekimi ivmesi g = 9,80665 m/s² alınır. Pompanın bu sürtünmeyi yenmek için akışkana aktarması gereken hidrolik güç (yüzde 70 pompa verimi varsayımıyla):
P_pompa = (Delta_P * Q) / (eta * 1000) [kW]
Aracın fabrika varsayılan parametreleri kullanılarak yapılan adım adım mühendislik doğrulaması:
A = (pi * D^2) / 4 = (pi * 0,050^2) / 4 = pi * 0,0025 / 4 = 0,0019635 m²
v = Q / A = 0,01 m³/s / 0,0019635 m² = 5,093 m/s
Boru içerisindeki akış hızı 5,09 m/s olarak hesaplanır.
Re = (rho * v * D) / mu = (998 * 5,09296 * 0,050) / 0,001
Re = 254.138,6 ≈ 254.139
Re büyük veya eşittir 4000 olduğundan akış tam türbülanslı rejimdedir (turbulent).
Bağıl pürüzlülük oranı:
epsilon / D = 0,045 mm / 50 mm = 0,0009
Swamee-Jain bağıntısının terimleri:
Terim 1 = (epsilon / (3,7 * D)) = 0,0009 / 3,7 = 0,00024324
Terim 2 = 5,74 / (Re^0,9) = 5,74 / (254.139^0,9) = 5,74 / 74.053,7 = 0,00007751
Toplam terim = 0,00024324 + 0,00007751 = 0,00032075
log10(0,00032075) = -3,4938
[-3,4938]^2 = 12,2068
f = 0,25 / 12,2068 = 0,02049 ≈ 0,0205
Darcy sürtünme katsayısı f = 0,0205 olarak belirlenir.
Dinamik basınç (rho · v² / 2):
q_dinamik = 998 * (5,09296)^2 / 2 = 998 * 25,9382 / 2 = 12.943,18 Pa
Boru boyu ve çap oranı:
L / D = 30 / 0,050 = 600
Toplam sürtünme basınç kaybı:
Delta_P = f * (L / D) * q_dinamik = 0,0204945 * 600 * 12.943,18 = 159.159 Pa
Bar biriminde:
Delta_P_bar = 159.159 / 100.000 = 1,592 bar (yaklaşık 1,59 bar)
Metre cinsinden yük kaybı:
h_f = Delta_P / (rho * g) = 159.159 / (998 * 9,80665) = 159.159 / 9.787,04 = 16,26 m
Pompanın bu sürtünmeyi yenmek için harcadığı mekanik şaft gücü (eta = 0,70 kabulüyle):
P_pompa = (159.159 Pa * 0,01 m³/s) / (0,70 * 1000) = 1.591,59 / 700 = 2,27 kW
Pompa gücü 2,27 kW olarak hesaplanır.
Genel endüstriyel soğutma ve besleme suyu devrelerinde önerilen ekonomik hız limitleri:
Colebrook-White örtük (implicit) bir denklemdir ve f katsayısı eşitliğin her iki tarafında yer aldığı için sayısal kök bulma (Newton-Raphson gibi) gerektirir. Swamee-Jain bağıntısı ise Colebrook denkleminin doğrudan analitik bir yaklaşımıdır. Pratikte bağıl pürüzlülüğün 1e-6 ile 1e-2 ve Reynolds sayısının 5000 ile 1e8 aralığında olduğu durumlarda hata yüzde 1'in altındadır.
Debi sabit tutulduğunda akış hızı çapın karesiyle ters orantılı olarak 4 katına düşer (v ~ 1/D²). Darcy-Weisbach formülünde Delta_P ~ (f / D) · v² olduğundan basınç kaybı kabaca çapın 5. kuvvetiyle ters orantılı değişir (Delta_P ~ 1/D⁵). Dolayısıyla boru çapını 2 katına çıkarmak basınç kaybını yaklaşık 32 kat azaltır.
Laminar akışta akışkan tabakaları birbiri üzerinde düzgün laminasyonlar halinde kayar ve cidar yüzeyinde hareketsiz bir sınır tabakası bulunur. Cidardaki pürüz tepeleri bu durgun tabakanın içinde kaldığından akış çekirdeğinde türbülanslı girdaplar oluşturamaz. Bu yüzden f = 64 / Re formülünde pürüzlülük terimi yer almaz.
Metre akışkan sütunu cinsinden yük kaybı (h_f), akışkanın sürtünme nedeniyle kaybettiği özgül enerjinin yerçekimi eşdeğeridir. Örneğin 16,26 metre yük kaybı, pompanın su sütununu statik olarak 16,26 metre yukarı basmak için harcadığı basınca eşdeğer bir enerjinin boru sürtünmesinde ısıya dönüşüp kaybolduğu anlamına gelir.
Boru içindeki akış için Reynolds sayısı, sürtünme katsayısı ve basınç kaybını hesaplar.
Su hattı hızlı kontrolü
| Girdi | Beklenen Çıktı |
|---|---|
| Q=2.0 L/s, D=50 mm, L=20 m, pürüzlülük=0.045 mm | Re > 4000, basınç kaybı yaklaşık 8-15 kPa aralığı |
Not: Gerçek sistemde lokal kayıp katsayıları (dirsek, vana) eklenmelidir.
Re = ρ·v·D/μ | f = 0.25/[log10(ε/(3.7D)+5.74/Re^0.9)]^2 | ΔP = f·(L/D)·ρ·v^2/2Son güncelleme: 2026-02-07
Referanslar
Varsayımlar
Rehberler
Benzer etiketli rehberlere göz at.
Akış rejimleri (Laminer vs Türbülanslı), Reynolds sayısı, Darcy-Weisbach basınç düşüşü, Colebrook-White denklemi ve pompa kavitasyonu (NPSH) mühendislik kılavuzu.
Santrifüj ve pozitif deplasmanlı pompaların karşılaştırılması, hidrolik güç hesabı, NPSH ve kavitasyon önleme mühendislik rehberi.
Sözlük
Hesaplayıcıyla aynı kavramlara bakan terimler.
Boru hatlarında ve hidrolik devrelerde sürtünme yük kaybı ($h_f$), Darcy-Weisbach denklemi, armatür yerel kayıpları ve çözümlü pompa basma yüksekliği hesabı.
Dairesel olmayan boru, kanal ve ısı değiştiricilerde hidrolik çap ($D_h$), ıslak çevre formülü, HVAC kanalı çözümlü örneği ve Reynolds eşdeğerliği.
Boyutsuz Reynolds sayısı formülü (Re = ρ·v·D / μ), laminer-türbülanslı geçiş kriteri, viskozite sıcaklık ilişkisi ve çözümlü boru akışı hesabı.
Türbülanslı akış rejimi ($Re > 4000$), girdap dinamiği, Colebrook-Haaland sürtünme katsayısı, çeper pürüzlülüğü etkisi ve çözümlü basınç düşüşü hesabı.