Üç hızlı kontrol: (1) su için Reynolds, sürtünme faktörü ve basınç kaybı, (2) hız yöntemiyle kanal çapı, (3) ACH ↔ debi dönüşümü. Ön boyutlama içindir; detayda standartlara bakın.
1) Su için Reynolds, f ve Basınç Kaybı (Darcy-Weisbach)
Re106.103
f (Darcy)0,0227
Hız v2,65 m/s
Δp (L boyunca)99,81 kPa
Varsayımlar: Su 20°C (ρ=1000 kg/m³, μ=1 cP). Δp = f·(L/D)·ρv²/2. Yerel kayıplar, armatür etkileri ve sıcaklık değişimi dahil değildir.
2) Hava Kanalı Hız Yöntemi (eşdeğer çap)
Kesit A833,33 dm²
Eşdeğer D326 mm
Dinamik basınç q22 Pa
Tipik hızlar: ofis 4–6 m/s, endüstri 6–10 m/s. Gürültü ve kayıp için üretici verilerine bakın; dirsek/damper kayıpları ayrıca hesaplanmalıdır.
3) Hava Değişim Sayısı (ACH) ↔ Debi
Debi1.200 m³/h
Debi (m³/s)0,333 m³/s
Tipik ACH: ofis 4–8, sınıf 6–10, laboratuvar 8–15. Bina yönetmelikleri ve iç hava kalitesi standartlarını kontrol edin.
Proje ve Dışa Aktarım
Hesabı yerel projeye kaydet veya giriş/çıktıları dışa aktar.
Yerel kayıplar ve armatür etkileri dahil değildir.
Kaynaklar
Crane TP-410 (Akışkanlar el kitabı)
ASHRAE Fundamentals
Hesaplama Açıklaması
Mühendislik Kapsamı
Bu araç; endüstriyel boru hatlarındaki hidrolik sürtünme ve basınç kayıplarını (Darcy-Weisbach ve Colebrook-White), havalandırma kanallarında hava debisi ve akış hızı optimizasyonunu ve mekanların hava değişim katsayısına (ACH) göre gerekli taze hava debisini ASHRAE ve DIN 1988 standartlarına uygun olarak hesaplar.
Formüller ve Hesaplama Metodolojisi
1. Boru Hatlarında Sürtünme ve Basınç Kaybı (Darcy-Weisbach)
Boru içi akış rejimini belirleyen boyutsuz Reynolds sayısı ($Re$):
Süreklilik denklemine göre belirli bir hava debisini ($Q$ [$m^3/h$]) izin verilen hız sınırında ($v$ [$m/s$]) taşımak için gereken net kesit alanı ($A$) ve eşdeğer dairesel kanal çapı ($D$):
Kanal Kesiti ve Eşdeğer Çap
A = Q / (3600 · v) | D = √(4 · A / π)
3. Hava Değişim Katsayısı (ACH - Air Changes per Hour)
Oda hacmi ($V_$ [$m^3$]) ve ortam kullanım amacına göre belirlenen saatlik hava değişim katsayısına göre toplam debi:
Havalandırma İhtiyacı
Q = V_oda · ACH [m³/h]
Değişken Açıklamaları
Değişken
Sembol
Birim
Mühendislik Açıklaması
Hacimsel Debi
Q
m³/h, L/s
Boru veya havalandırma kanalından geçen akışkan debisi
İç Çap
D
mm
Boru veya kanalın net akış kesiti iç çapı
Boru Uzunluğu
L
m
Düz boru segmentinin nominal uzunluğu
Yüzey Pürüzlülüğü
ε
mm
Boru iç cidar mutlak pürüzlülüğü (Çelik ≈ 0.045 mm, Plastik ≈ 0.007 mm)
Akış Hızı
v
m/s
Kesitteki ortalama akışkan hızı (Kanalda gürültü için v ≤ 5–7 m/s)
Oda Hacmi
V_oda
m³
Havalandırılacak mahalin net iç hacmi (En × Boy × Yükseklik)
Hava Değişim Sayısı
ACH
1/h
Saatte ortam havasının kaç kez tazeleneceği katsayısı
Kullanım Senaryoları ve Tasarım Akışı
Akışkan ve HVAC Hesaplama Akışı
Doğrulama ve Güvenlik Uyarıları
Önemli Tasarım Sınırları
Lokal Kayıplar (Fitting): Hesaplama düz boru sürtünmesini kapsar; vanalar, dirsekler ve daralmalar için eşdeğer uzunluk veya $\zeta$ lokal kayıp katsayıları toplam basınca eklenmelidir.
Kavitasyon ve Erozyon: Su borularında hızın 2.5–3.0 m/s üzerine çıkması gürültüye, boru aşınmasına ve kavitasyona yol açabilir.
Akustik Konfor: Havalandırma kanallarında yüksek hava hızı menfezlerde rahatsız edici ıslık ve uğultu gürültüsü üretir.
Boru hatlarında ve hidrolik devrelerde sürtünme yük kaybı ($h_f$), Darcy-Weisbach denklemi, armatür yerel kayıpları ve çözümlü pompa basma yüksekliği hesabı.