Reynolds sayısı (Re)
Boyutsuz Reynolds sayısı formülü (Re = ρ·v·D / μ), laminer-türbülanslı geçiş kriteri, viskozite sıcaklık ilişkisi ve çözümlü boru akışı hesabı.
Tanım
Reynolds sayısı (Re), akışkanlar dinamiğinde bir akış alanında etkiyen eylemsizlik (atalet) kuvvetlerinin, akışkanın iç viskoz kayma kuvvetlerine oranını veren en temel boyutsuz kriterdir. İngiliz fizikçi Osborne Reynolds tarafından tanımlanan bu katsayı, boru, kanal veya serbest cisim etrafındaki akışın düzenli katmanlı (laminer), kararsız (geçiş) ya da kaotik girdaplı (türbülanslı) rejimde gerçekleşeceğini kesin olarak belirler.
Matematiksel Formül ve Fiziksel Büyüklükler
Dairesel boru içi akışlarda Reynolds sayısı formülü şu şekildedir:
Re = (ρ · v · D) / μ = (v · D) / ν
Denklemdeki değişkenler ve birimleri:
ρ: Akışkanın çalışma sıcaklığındaki kütlesel yoğunluğu [kg/m³],v: Akış kesitindeki debi ortalamalı akış hızı [m/s] (v = 4Q / (\pi D²)),D: Borunun iç hidrolik çapı [m] (dairesel olmayan kanallardaD_h = 4A / P_islak),μ: Akışkanın dinamik viskozitesi [Pa·s veya kg/(m·s)],ν: Akışkanın kinematik viskozitesi [m²/s] (ν = μ / ρ).
Boru İçi Kritik Akış Sınırları
- Laminer Rejim (
Re < 2300): Viskoz kuvvetler baskındır. Akışkan paralel laminalar halinde akar; basınç düşüşü çeper pürüzlülüğünden bağımsızdır (f = 64/Re). - Geçiş Bölgesi (
2300 \le Re \le 4000): Akış kararsızdır; küçük bir yüzey pürüzü veya vana sarsıntısı laminer akışı aniden türbülansa dönüştürebilir. - Türbülanslı Rejim (
Re > 4000): Atalet kuvvetleri viskoziteyi bastırır. Güçlü üç boyutlu girdaplar oluşur, sürtünme artar, ısı ve kütle transferi hızlanır.
Sayılarla Çözümlü Uygulama Örneği
İç çapı D = 50 mm (0.050 m) olan paslanmaz çelik bir boru hattından 60 °C sıcaklığında sıcak su basılmaktadır. Hattan geçen debi Q = 3.93 L/s (0.00393 m³/s) olarak ölçülmüştür. Suyun 60 °C'deki termofiziksel özellikleri:
ρ = 983.2 kg/m³, μ = 0.467 × 10⁻³ Pa·s (ν = 0.475 × 10⁻⁶ m²/s).
- Boru İçi Ortalama Akış Hızı:
A = (\pi × 0.050²) / 4 = 0.0019635 m²v = Q / A = 0.00393 / 0.0019635 \approx 2.0 m/s - Reynolds Sayısı Hesabı:
Re = (v · D) / ν = (2.0 × 0.050) / (0.475 × 10⁻⁶) = 0.10 / (0.475 × 10⁻⁶) \approx 210,526 - Mühendislik Yorumu:
Hesaplanan
Re = 210,526değeri4000kritik eşiğinin çok üzerindedir. Akış tam türbülanslı rejimdedir. Boru hattının basınç kaybı hesaplanırken düz boru laminer formülü kesinlikle kullanılamaz; Colebrook-Haaland bağıntısı ile yüzey pürüzlülüğü (ε = 0.015 mmpaslanmaz çelik) dikkate alınarak Darcy sürtünme faktörü belirlenmelidir.
Tasarımda Dikkat Edilmesi Gereken Hatalar
- Sıcaklıkla Viskozite Değişimini Yok Saymak: Sıvıların viskozitesi sıcaklıkla logaritmik olarak düşer. Örneğin su 20 °C'den 80 °C'ye ısıtıldığında dinamik viskozitesi
1.002 × 10⁻³ Pa·s'den0.355 × 10⁻³ Pa·s'ye geriler; bu da akış hız ve boru çapı sabitken Reynolds sayısını neredeyse 3 katına çıkarır. - Dairesel Olmayan Kanallarda Dış Boyut Kullanmak: Dikdörtgen kanallarda kenarlardan birini formüldeki
Dyerine yazmak büyük hatadır; mutlakaD_h = (2ab)/(a+b)eşdeğer hidrolik çapı kullanılmalıdır. - Kritik Eşiklerin Geometriye Bağımlılığını Unutmak: Boru içinde kritik Reynolds sayısı 2300 iken, düz plaka üzerinden dış akışta laminerden türbülansa geçiş sınırı
Re_kritik \approx 5 × 10⁵, küre etrafındaki akışta iseRe \approx 2 × 10⁵mertebesindedir.
İlgili Araçlar ve Rehberler
- Boru Basınç Kaybı Hesaplayıcı — Akışkan türü, sıcaklık ve boru çapına göre otomatik Reynolds ve sürtünme hesabı.
- Akışkan Dinamiği Temelleri Rehberi — Laminer ve türbülanslı rejim sınırları ile Moody diyagramı kullanımı.
- Birim Dönüştürücü — Dinamik ve kinematik viskozite (cSt, Poise, Pa·s) dönüşümleri.
Formüller
Bu terim için formüller eklenmedi.