Cıvata Boyut ve Ön Yük Hesabı
Nominal çap, diş adımı ve malzeme sınıfına göre gerilme alanı, ön yük ve torku hesaplar.
Tork, çap ve uzunlukla burulma gerilmesi ve dönme açısını hesapla.
Torku, mil geometrisini ve malzeme özelliğini girin.
Katı dairesel mil için gerilme, kutupsal atalet momenti ve elastik dönme açısı.
Maksimum kayma gerilmesi τ
47,16 MPa
Dönme açısı θ (derece)
1,801 deg
Kayma gerilmesine göre emniyet katsayısı
-
Kullanılan Formüller
tau = 16T / (pi * d^3)
theta = T * L / (J * G)
J = pi * d^4 / 32
Değişkenler
Kullanım Notları
Temel sonucu kontrol ettikten sonra paylaşım, PDF, yöntem notları ve karşılaştırma panellerini aç.
Dairesel ve homojen bir mil için tork, çap, uzunluk ve kayma modülünden burulma gerilmesi, kutupsal atalet ve dönme açısını hesaplar.
Katı dairesel mil kontrolü
| Girdi | Beklenen Çıktı |
|---|---|
| T=250 N·m, d=30 mm, L=800 mm, G=80 GPa | τ≈47,16 MPa; θ≈1,801° |
Not: Şaftın gerçek geometrisi, bağlantı zayıflıkları ve birleşik yükleri ayrıca değerlendirin.
Benzer hesaplayıcılar
Aynı kategori veya benzer etiketlere sahip hesaplayıcıları burada bulabilirsin.
Nominal çap, diş adımı ve malzeme sınıfına göre gerilme alanı, ön yük ve torku hesaplar.
Dişli tasarımı için genel bakış ve temel hesaplama girişi.
Dişli torku ve taşıyıcı kuvvetleri hesapla.
kW, hp ve rpm ilişkisine göre tork veya güç hesabını yap.
Doküman sürümü: 1.0 | Güncelleme: 2026-02-07
Torku, mil geometrisini ve malzeme özelliğini girin.
Katı dairesel mil için gerilme, kutupsal atalet momenti ve elastik dönme açısı.
Maksimum kayma gerilmesi τ
47,16 MPa
Dönme açısı θ (derece)
1,801 deg
Kayma gerilmesine göre emniyet katsayısı
-
Kullanılan Formüller
tau = 16T / (pi * d^3)
theta = T * L / (J * G)
J = pi * d^4 / 32
Değişkenler
Kullanım Notları
Temel sonucu kontrol ettikten sonra paylaşım, PDF, yöntem notları ve karşılaştırma panellerini aç.
Dairesel kesitli bir mil döndürme momenti (torku) altında bükülürken, yük merkezi eksen üzerinde sıfıra düşer ve en dış lifde maksimuma erişir. Bu dağılım belirli varsayımlar altında analitik olarak türetilebilir.
Dairesel kesitte düzlemsel kesme deformasyonu (shear strain) eksen mesafesi (r) ile orantılı değiştiğinden gerinim uyumluluğu koşulu (compatibility) küçük deformasyonlar için:
gamma(r) = r * (d_theta / dz) [rad/m]
Hooke yasasıyla kesme gerilmesi:
tau(r) = G * gamma(r) = G * r * phi/L
Kesit bütününde kesme gerilmesinin oluşturduğu iç moment, dış tork T'ye eşitlendiğinde:
T = integral[ r * tau(r) * dA ] = G * (phi/L) * integral[ r^2 dA ] = G * phi * J / L
Burada J = integral[ r^2 dA ] polar atalet momentidir. Dolu daire kesit için:
J = pi * d^4 / 32 [mm^4]
En dış lifde (r = d/2) kesme gerilmesi maksimuma ulaşır:
tau_max = T * c / J = 16 * T / (pi * d^3) [MPa]
Burada c = d/2 (dış yarıçap), T Newton-milimetre, d milimetre cinsinden alındığında tau_max MPa biriminde çıkar.
T = G * phi * J / L bağıntısından phi (radyan cinsinden burulma açısı) çekilirse:
phi = T * L / (J * G) [radyan]
Mühendislik pratiğinde genellikle derece cinsinden ifade edilir:
phi_deg = phi * (180 / pi)
İzin verilen kesme gerilmesi (tau_allow), malzemenin yorulma dayanımı veya ASME/DIN'in tablolarından alınır. Statik güvenlik oranı:
n = tau_allow / tau_max
n büyüktür 1 ise tasarım kabul edilebilirdir. n küçüktür 1 ise çap artırılmalı ya da malzeme değiştirilmelidir.
Aracın fabrika varsayılan değerleri kullanılarak yapılan doğrulama hesabı:
J = pi * 30^4 / 32 = pi * 810.000 / 32 = pi * 25.312,5 = 79.521,6 mm^4
Polar atalet momenti J = 79.521,6 mm⁴ olarak hesaplanır.
tau_max = 16 * 250.000 N·mm / (pi * 30^3)
= 4.000.000 / (pi * 27.000)
= 4.000.000 / 84.823
= 47,16 MPa
Mil yüzeyindeki en yüksek kesme gerilmesi tau_max = 47,16 MPa olarak bulunur.
phi = (250.000 N·mm * 800 mm) / (79.521,6 mm^4 * 80.000 N/mm^2)
= 200.000.000 / 6.361.728.000
= 0,03144 radyan
Derece cinsinden:
phi_deg = 0,03144 * (180 / pi) = 0,03144 * 57,296 = 1,801°
Burulma açısı 1,801 derece olarak belirlenir.
n = tau_allow / tau_max = 80 / 47,16 = 1,70
Güvenlik oranı 1,70 olup mil kesmede yeterince güvenlidir (n büyüktür 1,0).
Makine mühendisliği kuralı olarak genel amaçlı transmisyon milleri için uzunluk başına bükülme açısı metre başına 0,5 ila 1,5 derece olarak önerilir (bazı otomotiv uygulamalarında 3°/m'ye kadar tolerans edilir). Bu örnekte 800 mm'de 1,801 derece yani 2,25°/m değeri genel sınıra yakın olmakla birlikte kabul edilebilir aralıktadır.
Statik yüklemede ASME B106.1M çelik miller için tau_allow = 0,3 * Re veya 0,18 * Rm (hangisi küçükse) önerir. Dinamik ve yorulmalı yükleme durumunda ise Shigley yöntemiyle S_e (düzeltilmiş yorulma dayanımı) üzerinden kesme yorulma dayanımı hesaplanmalıdır.
Aynı dış çap ve duvar kalınlığına sahip içi boş mil, dolu mile kıyasla önemli ağırlık tasarrufu sağlarken polar atalet momentini (J) yalnızca küçük bir oranda azaltır. Bu durum ağırlık başına tork kapasitesini artırır. Özellikle havacılık ve yarış araçlarında içi boş titanyum veya alüminyum miller bu nedenle tercih edilir.
Mil yüzeyindeki kayma modülü (G) malzeme sertleştirme, üretim prosesi ve sıcaklık değişimleriyle teorik değerden sapabilir. Bunun yanı sıra ölçüm cihazının uç bağlantısındaki sürtünme ve yatak boşlukları gerçek burulma açısını etkileyebilir.
Statik yükleme için n büyüktür 1,5 genel kabul değerdir. Darbeli ve dinamik yük uygulamalarında n büyüktür 2,0 tavsiye edilir. Bu örnekte n = 1,70 değeri statik uygulamalar için yeterlidir ancak dinamik yükleme durumunda çap artışı veya malzeme iyileştirmesi önerilir.
Dairesel ve homojen bir mil için tork, çap, uzunluk ve kayma modülünden burulma gerilmesi, kutupsal atalet ve dönme açısını hesaplar.
Katı dairesel mil kontrolü
| Girdi | Beklenen Çıktı |
|---|---|
| T=250 N·m, d=30 mm, L=800 mm, G=80 GPa | τ≈47,16 MPa; θ≈1,801° |
Not: Şaftın gerçek geometrisi, bağlantı zayıflıkları ve birleşik yükleri ayrıca değerlendirin.
τ = 16·T / (π·d^3) | J = π·d^4/32 | θ = (T·L)/(J·G)Son güncelleme: 2026-02-07
Referanslar
Varsayımlar
Rehberler
Benzer etiketli rehberlere göz at.
DIN 6885 mil-göbek paralel kamaları, kesme ve ezilme gerilmesi, kama mekanizmalarında sürtünme açısı ve kilitlenme mühendislik rehberi.
Tekrarlı dinamik yük altında yorulma ömrü, Wöhler S-N diyagramı, Marin faktörleri, Goodman kriteri ve Miner kümülatif hasar hesabı.
Sözlük
Hesaplayıcıyla aynı kavramlara bakan terimler.
Tork formülü ($T = F \times r$), motor gücü ve devir sayısı ilişkisi ($P = 9550·P/n$), şaft burulma gerilmesi, redüktör tork hesabı ve çözümlü mil çapı tayini.