Akma mukavemeti (yield strength)
Akma mukavemeti ($R_e$, $R_{p0.2}$), kalıcı plastik deformasyon eşiği, çekme diyagramı ve makine tasarımında izin verilen emniyetli gerilme.
Tanım
Akma mukavemeti (R_e veya R_p0.2), bir malzemenin uygulanan gerilme altında geri dönüşümlü (elastik) şekil değiştirmeden kalıcı (plastik) şekil değiştirmeye geçtiği kritik gerilme sınırıdır.
Neden önemli?
Makine elemanları (miller, dişliler, flanşlar) çalışma sırasında şekil değiştirmemeli, yük kalktığında orijinal boyutuna dönmelidir. Bu nedenle statik makine tasarımında izin verilen emniyetli gerilme daima akma mukavemetine göre belirlenir.
Mühendislik uygulaması ve standartlar
ISO 6892 ve ASTM E8 çekme testlerinde:
- Belirgin Akma Gösteren Çelikler: Üst akma (
R_eH) ve alt akma (R_eL) sınırı görülür. - Ofset Akma Mukavemeti (
R_p0.2): Belirgin akma göstermeyen alaşımlarda (paslanmaz çelik, alüminyum) çekme eğrisinde %0.2 (%0.002) kalıcı plastik uzamaya karşılık gelen gerilmedir. - Tasarım Emniyet Kriteri:
sigma_em = racR_p0.2S_f quad (S_f ge 1.3dots 2.0)
- Yapı Çeliği (S235JR): $R_e ge 235 ext$
- Islah Çeliği (C45): $R_e ge 360 - 430 ext$
- Yüksek Mukavemetli Alaşımlı Çelik (42CrMo4): $R_e ge 650 - 900 ext$
İlgili hesaplayıcılar ve kaynaklar
- Basit Gerilme ve Güvenlik Faktörü
- Cıvata Mukavemeti ve Tork Hesabı
- Malzeme Kütüphanesi ve Dayanım Değerleri
Mühendislikte yorumlama
Akma dayanımı, kalıcı şekil değişiminin başladığı sınır olarak kullanılır; gerçek parçada yükleme türü, çok eksenli gerilme, sıcaklık ve üretim yönü bu değeri etkileyebilir. Tasarımda akma dayanımından izin verilen gerilmeye geçiş güvenlik katsayısı ve ilgili standardın yaklaşımıyla yapılmalıdır. Çekme dayanımı yüksek bir malzeme, düşük tokluk veya yorulma performansı nedeniyle uygun olmayabilir.
Kontrol noktaları
- Malzeme durumu, sıcaklık ve test yönünü sertifikadan doğrula.
- Akma ölçütünü ve güvenlik katsayısını hesap notunda belirt.
- Kalıcı deformasyon, yorulma ve burkulma kontrollerini ayrıca yap.
Formüller
Bu terim için formüller eklenmedi.