İçeriğe geç
Sözlük listesine dön
Malzeme9 May 2026|4 dk okuma

Elastisite modülü (Young modülü)

Young elastisite modülü ($E$), malzemenin elastik rijitliği, Hooke yasası ($sigma = E cdot arepsilon$), kiriş sehimi ve malzeme karşılaştırması.

Mühendislik İncelemesi: Bağımsız Makine Mühendisi / Geliştirici
|

Tanım

Elastisite modülü veya Young modülü (E), bir malzemenin elastik gerilme altında boyutsal deformasyona karşı gösterdiği iç rijitlik veya esnemezlik katsayısıdır. Hooke yasasının orantı sabitidir (E = sigma / arepsilon). SI birim sisteminde Gigapaskal [extGPa] veya [extN/mm^2] olarak ifade edilir.

Neden önemli?

Isıl işlem veya alaşımlama çeliğin akma dayanımını 3 kat artırabilir; ancak elastisite modülünü zerre kadar değiştirmez (E approx 210 ext GPa sabit kalır). Bir milin sehimini ve rijitliğini belirleyen tek şey malzemenin E modülü ve kesit atalet momentidir (I).

Mühendislik uygulaması ve standartlar

  • Hooke Yasası: Tek eksenli gerilme altında:

sigma = E cdot arepsilon implies Delta L = racF cdot L_0E cdot A

  • Kiriş Sehimi Formülü: Konsol bir kirişte sehim doğrudan E modülüyle ters orantılıdır:

f = racF cdot L^33 cdot E cdot I

  • Malzemelerin Tipik Elastisite Modülleri:
    • Karbon ve Alaşımlı Çelikler: E approx 200 - 210 ext GPa
    • Titanyum Alaşımları (Ti-6Al-4V): E approx 110 - 114 ext GPa (Çeliğin yaklaşık yarısı)
    • Alüminyum Alaşımları: E approx 70 ext GPa (Çeliğin üçte biri)
    • Gri Dökme Demir: E approx 100 - 120 ext GPa
    • Plastikler (PA6, POM): E approx 2.5 - 3.5 ext GPa
Tasarım Karşılaştırması

Çelik bir mili aynı geometriye sahip alüminyum bir mil ile değiştirirseniz, aynı yük altında alüminyum mil tam 3 kat daha fazla sehim yapar!

İlgili hesaplayıcılar ve kaynaklar

Mühendislikte yorumlama

Elastisite modülü, gerilme ile elastik birim şekil değiştirme arasındaki eğimi ifade eder ve rijitlik hesabında kullanılır. Dayanım değildir: daha yüksek E değeri daha az elastik deformasyon anlamına gelebilir, ancak akma veya kırılma kapasitesini tek başına belirlemez. Sıcaklık, yönlenme ve kompozitlerde lif doğrultusu değeri değiştirebilir.

Kontrol noktaları

  • Malzemenin sıcaklık ve yön bağımlı E değerini kullan.
  • Sehim, burkulma ve titreşim hesabında sınır şartlarını açıkça tanımla.
  • Gerilme sınırını E değerinden ayrı olarak akma/izin verilen değerle kontrol et.

Formüller

Bu terim için formüller eklenmedi.