İçeriğe geç
Sözlük listesine dön
Mekanik9 May 2026|4 dk okuma

Kayma gerilmesi (kesme gerilmesi)

Mekanik kayma gerilmesi ($ au = F/A$), cıvatalarda çift tesirli kesme, millerde burulma kayma gerilmesi ve Tresca akma kriteri.

Mühendislik İncelemesi: Bağımsız Makine Mühendisi / Geliştirici
|

Tanım

Kayma gerilmesi (au), bir elemanın kesitine paralel (teğetsel) doğrultuda etkiyen kuvvetlerin, malzemenin düzlemlerini birbirinin üzerinden kaydırmaya zorlamasıyla oluşan iç gerilmedir. SI birim sisteminde Megapaskal [extMPa] veya [extN/mm^2] olarak ölçülür.

Neden önemli?

Pimler, perçinler, kama gövdeleri ve cıvatalı mafsal bağlantıları doğrudan kesme gerilmesiyle yük taşır. Ayrıca burulmaya maruz kalan tüm döner millerde oluşan gerilme türü kayma gerilmesidir.

Mühendislik uygulaması ve standartlar

  • Doğrudan (Düzlem) Kesme Gerilmesi:

au = fracFA_kesit le au_em

Çift tesirli pim bağlantılarında kesilen yüzey iki katına çıkar: au = (F / 2 * A).

  • Şaft Burulma Kayma Gerilmesi:

au_tork = (T * r / I_p) = (T / W_p) = (16 * T / pi * d^3)

  • Kayma Akma Dayanımı: von Mises akma kriterine göre çeliklerin kayma akma sınırı çekme akma sınırının %57.7'sidir:

au_y approx 0.577 * R_e

Hesaplama Örneği

10 ext mm çapında 8.8 kalite bir pim (R_e = 640 ext MPa, au_y approx 370 ext MPa) tek tesirli olarak 20 ext kN kesme kuvveti taşıyorsa:

A = (pi imes 10^2 / 4) approx 78.5 ext mm^2 implies au = (20,000 / 78.5) approx mathbf254.8 ext MPa le 370 ext MPa

Pim emniyetlidir.

İlgili hesaplayıcılar ve kaynaklar

Formüller

Bu terim için formüller eklenmedi.